Thang điểm đánh giá chức năng xơ cột bên teo cơ cải tiến

Revised Amyotrophic Lateral Sclerosis Functional Rating Scale (ALSFRS-R)

Thang điểm đánh giá chức năng xơ cột bên teo cơ cải tiến (Revised Amyotrophic Lateral Sclerosis Functional Rating Scale, viết tắt ALSFRS-R) gồm 12 mục câu hỏi, mỗi mục có 5 mức tính điểm, từ 0 điểm (tệ nhất) đến 4 điểm (bình thường).

Mục 1 tới 3 là chức năng hành tủy, mục 4 tới 6 là chức năng vận động tinh/ chi trên, mục 7 tới 9 là chức năng vận động thô/ chi dưới, mục 10 tới 12 là chức năng hô hấp.

Lưu ý: Công cụ này chỉ được thiết kế nhằm hỗ trợ theo dõi tiến triển bệnh ALS thông qua thang điểm ALSFRS-R. Kết quả từ công cụ không thay thế việc thăm khám, đánh giá lâm sàng, chẩn đoán hoặc quyết định điều trị của bác sĩ. Người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá trực tiếp và đưa ra các quyết định y khoa phù hợp.

Cedarbaum JM, Stambler N, Malta E, et al. The ALSFRS-R: a revised ALS functional rating scale that incorporates assessments of respiratory function. BDNF ALS Study Group (Phase III). J Neurol Sci. 1999;169(1-2):13-21. doi:10.1016/s0022-510x(99)00210-5

Dịch bởi TS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa – Trưởng khoa Nội Thần kinh – Bệnh viện Quân Y 175

Chức năng hành tủy (Bulbar Domain)

Mục 1. Phát âm / Nói chuyện [Speech]

Mục 2. Tiết nước bọt [Salivation]

Mục 3. Nuốt [Swallowing]

Câu hỏi phân loại mở dạ dày ra da (Gastrostomy / G-tube / PEG):

Bệnh nhân có đặt ống mở dạ dày ra da (PEG/G-tube) và nhận > 50% nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày qua ống nuôi không?

Chức năng vận động tinh / chi trên (Fine Motor Domain)

Mục 4B. Sử dụng dụng cụ ăn uống (CÓ mở dạ dày) [Cutting food & Handling Utensils - Alternate]

Mục 5. Viết chữ [Handwriting]

Mục 6. Mặc quần áo và Vệ sinh cá nhân [Dressing and hygiene]

Chức năng vận động thô / chi dưới (Gross Motor Domain)

Mục 7. Xoay người trên giường và Điều chỉnh chăn gối [Turning in bed and adjusting bed clothes]

Mục 8. Đi lại [Walking]

Mục 9. Leo cầu thang [Climbing stairs]

Chức năng hô hấp (Respiratory Domain)

Mục 10. Khó thở [Dyspnea]

Mục 11. Khó thở khi nằm [Orthopnea]

Mục 12. Suy hô hấp / Hỗ trợ hô hấp [Respiratory Insufficiency]

Bảng tổng hợp điểm số chức năng (Summary Scores)

Miền chức năng (Subdomain)
Các mục đánh giá
Điểm đạt được / Tối đa
Chức năng Hành tủy (Bulbar)
Mục 1, 2, 3
7/ 12 điểm
Vận động tinh / Chi trên (Fine Motor)
Mục 4, 5, 6
4/ 12 điểm
Vận động thô / Chi dưới (Gross Motor)
Mục 7, 8, 9
9/ 12 điểm
Chức năng Hô hấp (Respiratory)
Mục 10, 11, 12
6/ 12 điểm
Tổng điểm ALSFRS-R toàn diện (Total score): 26/48

Hướng dẫn phân tích lâm sàng & khuyến cáo y khoa
(Clinical Guidance & Interpretation)

Ý nghĩa Tổng điểm (0 – 48 điểm):

Điểm số

ALSFRS-R tỷ lệ nghịch với mức độ tàn phế của bệnh nhân ALS.

Điểm 48

Chức năng hoàn toàn bình thường

Điểm giảm phản ánh

Sự suy thoái tiến triển của tế bào thần kinh vận động (Motor Neuron Disease).

Công thức tính Tốc độ Tiến triển Bệnh (ALSFRS-R Progression Rate - ΔFS):

Công thức

ΔFS = (48 - Tổng điểm ALSFRS-R hiện tại) / (Thời gian từ khi khởi phát triệu chứng tính bằng tháng)

Phân loại lâm sàng:

Tiến triển chậm (Slow progressors): ΔFS < 0.5 điểm/tháng.

Tiến triển trung bình (Average): ΔFS từ 0.5 - 1.5 điểm/tháng (Trung bình ~ 0.92 điểm/tháng).

Tiến triển nhanh (Fast progressors): ΔFS > 1.5 điểm/tháng.

Các ngưỡng can thiệp y khoa quan trọng (Clinical Decision Thresholds):

Khởi động Hỗ trợ Hô hấp Không xâm nhập (NIV / BiPAP):

Khi điểm Chức năng Hô hấp (Mục 10 + 11 + 12) < 10 điểm, hoặc Mục 10 (Khó thở) / Mục 11 (Khó thở khi nằm) ≤ 3 điểm.

Chỉ định phối hợp kiểm tra: Dung tích sống gắng sức (FVC) < 80%, Áp lực hít vào tối đa qua mũi (SNIP) < 40 cmH2O, hoặc PaCO2 > 45 mmHg.

Chỉ định Mở dạ dày ra da qua nội soi (PEG) / Đặt ống nuôi ăn

Khi Mục 3 (Nuốt) ≤ 2 điểm, hoặc bệnh nhân sụt cân > 10% so với cân nặng nền.

Khuyến cáo thực hiện PEG sớm khi FVC > 50% để giảm thiểu nguy cơ biến chứng hô hấp khi can thiệp thủ thuật.

Quản lý Chăm sóc Đa chuyên khoa (Multidisciplinary Care):

Bệnh nhân có chỉ số tiến triển nhanh hoặc suy giảm điểm nhanh cần chuyển tuyến hội chẩn Đa chuyên khoa: Bác sĩ Thần kinh, Chuyên khoa Hô hấp, Dinh dưỡng, Phục hồi chức năng & Âm ngữ trị liệu (SLP).

Thông tin người dùng

Thông tin người dùng

Chỉ nhập khi có nhu cầu lưu lại kết quả qua email

Tôi đồng ý cho việc thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân của tôi để tính toán và theo dõi kết quả thang điểm chức năng bệnh xơ cột bên teo cơ
Bác sĩ đồng ý cho việc thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân của bác sĩ để theo dõi kết quả thang điểm ALSFRS-R của bệnh nhân
gửi